Grażyna Lubecka, trener mentalny.
Na warsztatach z seniorami z Uniwersytetu Trzeciego Wieku rozmawialiśmy o manipulacji i dezinformacji, ale przede wszystkim o czymś znacznie ważniejszym: o wewnętrznej sile, życiowej mądrości i wartościach, które pomagają podejmować dobre decyzje. Bo najlepszą ochroną przed manipulacją nie jest życie w ciągłej nieufności. Jest nią spokojny umysł, odwaga, by się zatrzymać, i zaufanie do własnego doświadczenia.
Siła zaczyna się w głowie
Jak nie ulec manipulacji i dezinformacji i czerpać siłę z własnych wartości oraz doświadczenia.
Co jest największą siłą człowieka w dojrzałym wieku?
- doświadczenie,
- cierpliwość,
- rodzina,
- wiara,
- wartości,
- rozsądek,
- spokój,
- dystans.
Mechanizmy manipulacji: 5 najczęstszych trików
- Wywołanie silnej emocji (strach).
- Presja czasu („natychmiast!”, „tylko dziś!”).
- Fałszywy autorytet („lekarz z Niemiec ujawnia prawdę…”).
- Izolowanie ofiary („nie rozłączaj się”).
- Wzbudzenie poczucia winy („jeśli nie pomożesz, stanie się coś strasznego…”).
Mentalna tarcza
- Kto jest nadawcą?
- Czy to źródło jest znane?
- Czy ktoś chce, żebym działał natychmiast?
- Jaką emocję to we mnie wywołuje?
- Czy mogę to sprawdzić w innym źródle?
Jeżeli jakaś informacja wywołuje bardzo silne emocje i jednocześnie zachęca do natychmiastowego działania („kliknij”, „udostępnij”, „prześlij wszystkim”), warto na chwilę się zatrzymać. Emocje są często pierwszym narzędziem manipulacji.
Manipulacja w relacjach
Bo manipulacja to nie tylko internet, telewizja i prasa.
- „Poświęciłam dla Ciebie życie…”: wzbudzanie poczucia winy.
- „Gdybyś mnie kochała, to byś…”: wzbudzanie poczucia winy.
- „Musisz zdecydować teraz. Za godzinę będzie za późno.”: presja czasu.
- „Jesteś jedyną osobą, której mogę zaufać. Tylko Ty możesz pożyczyć mi pieniądze.”: schlebianie dla osiągnięcia celu.
- „Nie mów o tym nikomu. Po co pytać dzieci? Tylko będą się martwiły.”: izolowanie.
- „Jeśli tego nie zrobisz, będziesz tego żałować”: straszenie konsekwencjami.
- „Wszyscy tak robią. Każdy w to wierzy.”: odwoływanie się do większości.
- „Albo to zrobisz po mojemu, albo wcale.”: fałszywy wybór.
- „Mówię to tylko dla Twojego dobra.”: manipulacja troską.
- „Ja wiem lepiej. Nie zadawaj pytań.”: udawanie autorytetu.
- „Przesadzasz… Jesteś przewrażliwiony… Wymyśliłaś to sobie…”: odbieranie prawa do własnych emocji.
Zdjęcia
